Samodzielne malowanie dachu farbami firmy Jotun.
Poradnik samodzielnego malowania dachu z blachy ocynkowanej farbą Jotun Conseal Touch UP lub Jotun Pilot ACR metodą pędzel/wałek.
Odpowiedź najpierw: najpierw oceń stan starej powłoki i podłoża, potem dobierz przygotowanie (czyszczenie, odtłuszczenie, wyprawki), a dopiero na końcu produkt, ilość i technikę malowania. Ta kolejność decyduje o tym, czy nowa powłoka utrzyma się przez lata.
Podstawowe elementy malowania dachu:
- Ocena stanu powierzchni blachy i przygotowanie powierzchni przed malowaniem.
- Zakup odpowiedniej ilości materiałów do malowania w zależności od metody malowania, kształtu powierzchni.
- Malowanie.
Zanim wybierzesz farbę: oceń powłokę, podłoże i korozję
Na początku oceniamy stan naszego dachu i w tym celu należy sprawdzić:
- jaka jest przyczepność starej powłoki malarskiej,
- czy występują ogniska korozji,
- czy są miejsca szczególnie zabrudzone od sadzy z komina, sokami z drzew itp.
Czystość podłoża przed malowaniem
Jest bardzo istotna, gdyż decyduje o przyczepności nowej powłoki.
Jeżeli powierzchnia ocynkowana nie była nigdy malowana i jej stan jest dobry, to skupiamy się głównie na odtłuszczeniu dachu.
Farba Conseal TU na podłoża HDG (tj. ocynkowane zanurzeniowo) może nie mieć wystarczającej przyczepności do gładkiej powierzchni ocynku, gdyż „kotwi” się w podłożu mechanicznie, bez dodatkowych wiązań chemicznych. Pewniejsze jest pomalowanie jej w takim wypadku na podkład z farby Vinyguard SG 88.
Jeżeli powierzchnia była wcześniej malowana, w pierwszej kolejności powinniśmy wykonać próbę rozpuszczalnikową.
Nasączyć szmatkę rozpuszczalnikiem Thinner no.7 albo innym z dużą zawartością ksylenu. Położyć na starej powłoce i odczekać kilka minut. Następnie po zdjęciu szmatki i odczekaniu, aż rozpuszczalnik wyparuje, oceniamy jak wygląda powłoka. Powinna powrócić do stanu sprzed próby. Jeżeli zwarzy się lub mocno pomarszczy, może być problem z malowaniem farbami rozpuszczalnikowymi na ksylenie.
Można także zakupić w sklepie opakowanie 1-litrowe farby i przeprowadzić jednocześnie próbę kompatybilności ze starą powłoką, jak i próbę koloru i połysku.
Przyczepność starej powłoki
sprawdzamy szpachelką, skrobakiem lub za pomocą taśmy klejącej, którą zrywamy gwałtownym ruchem. Jeżeli powłoka w łatwy sposób odchodzi, to należy takie miejsca wyczyścić mechanicznie szczotką drucianą lub papierem ściernym. Staramy się nie uszkodzić warstwy ocynku.
Jeżeli stara powłoka ma dobrą przyczepność do blachy, to nie zrywamy jej — należy zmatowić ją papierem ściernym o drobnej strukturze i odpylić.
Ogniska korozji świadczą o uszkodzonej lub nieszczelnej warstwie powierzchni ocynkowanej. Takie osłabione miejsca po oczyszczeniu mechanicznym należy wyprawić przed właściwym malowaniem i nanieść dodatkową powłokę ochronną. Jeżeli widzisz miejscowe ogniska rdzy i nie masz pewności, jak je potraktować, zobacz: co zrobić z dachem z miejscową korozją.
Kiedy ognisk jest niewiele, prostym rozwiązaniem jest użycie na wyprawki tej samej farby, którą będziemy malować cały dach – gruntoemalii JOTUN Conseal Touch UP lub Pilot ACR.
W skrajnych przypadkach, kiedy mamy do czynienia z powierzchnią mocno skorodowaną, cały dach malujemy dedykowanym gruntem antykorozyjnym uszczelniającym Vinyguard Silvergrey 88, a następnie farbą Jotun Conseal Touch UP, Pilot ACR lub Jotun Pioner TC.
Ocenę i przygotowanie podłoża opisujemy szerzej w osobnym poradniku: jak ocenić i przygotować dach przed malowaniem.
Odtłuszczanie blachy
polega na usunięciu z powierzchni zabrudzeń i substancji chemicznych, które razem z opadami atmosferycznymi osiadają na powierzchni blachy: sadzy z komina, soków i pyłków z drzew, ptasich odchodów itp.
Uwaga!
Odradzamy czyszczenie całego dachu szmatami nasączonymi rozcieńczalnikiem, ponieważ w ten sposób rozmazujemy zabrudzenia zamiast je usunąć.
Skuteczną metodą jest wyszorowanie dachu ciepłą wodą z detergentem Molti RS Super za pomocą szczotek nylonowych i dokładne spłukanie powierzchni czystą wodą.
Detergent można również nanieść na dach w postaci piany aktywnej przy pomocy myjki wysokociśnieniowej, którą również spłukujemy czystą wodą pod ciśnieniem.
Pamiętajmy o spłukaniu dachu i dokładnym usunięciu detergentu.
Jeżeli dach był pomalowany farbą bitumiczną (asfaltową), to taką powłokę należy usunąć całkowicie, ponieważ farby rozcieńczalnikowe rozpuszczają takie powłoki i dochodzi do całkowitej deformacji.
Zawsze przed malowaniem powierzchni wcześniej już malowanych należy przeprowadzić próbę odporności na rozcieńczalnik zawarty w farbie. W przypadku farb tu wymienionych są to rozcieńczalniki na bazie ksylenu.
Wybór rodzaju farby.
Poniższe wskazówki dotyczące renowacji dachów opisują praktykę stosowaną przez Olicon Delta sp. z o.o.; parametry aplikacyjne konkretnego produktu należy każdorazowo sprawdzić w jego aktualnej karcie technicznej.
W zależności od stanu dachu, który poddany ma zostać renowacji, oraz w zależności od wybranej metody aplikacji farby możemy zastosować farbę Conseal TU lub Pilot ACR jako gruntoemalię (pędzel) albo jako klasyczną farbę nawierzchniową aplikowaną na podkład z farby Vinyguard SG 88.
W przypadku aplikacji natryskiem bezpowietrznym lub w wypadku dachów o dużej ilości ognisk korozji zalecane jest stosowanie podkładu z farby Vinyguard SG 88.
Farbę tę można używać także do „wyprawek” w miejscach pokrytych korozją lub jako podkład na świeży ocynk.
W przypadku aplikacji na powierzchnie dachu niewykazujące dużej ilości ognisk korozji lub pokryte starą farbą o dobrej przyczepności, wymagającą tylko renowacji, farbę Conseal TU lub Pilot ACR można stosować jako typową gruntoemalię, czyli zarówno jako podkład, jak i nawierzchnię.
Obliczanie ilości farby w zależności od metody malowania.
Zużycie farby Conseal Touch UP policzone dla całej powierzchni dachu jest uzależnione od:
- łącznej grubości suchej powłoki,
- kształtu powierzchni, którą malujemy,
- temperatury podczas malowania,
- rodzaju metody, którą malujemy.
Możemy przyjąć, że z każdego 1 L farby pomalujemy około 5 m2 powierzchni, osiągając grubość suchej powłoki około 100 mikrometrów.
Taką grubość uzyskamy, malując 1 lub 2-krotnie dobrej jakości pędzlem lub 2 razy malując wałkiem, z zachowaniem czasu przemalowania.
Jak obliczyć powierzchnię do malowania?
Blacha płaska, felcowana = długość x szerokość, np. 12 m x 12 m = 144 m2
1 L = 5 m2
144 : 5 = 28,8 L na dach o powierzchni 144 m2
Blacha trapezowa = długość x szerokość + 30% (dodajemy 30% ze względu na trapez)
Blachodachówka, blacha falista = długość x szerokość + 10%
Należy pamiętać o farbie na pomalowanie wyprawek i dodatkowych elementów, tj. opierzeń, rynien.
Dla uproszczenia obliczeń przyjmujemy, że z jednej dużej (20 ltr.) bańki farby Conseal TU powinniśmy pomalować ok. 100 m.kw. płaskiego dachu, a z jednej małej (5 ltr.) bańki ok. 25 m.kw.
Malowanie
Malowanie dachu można zaplanować w oparciu o prognozę pogody dostępną np. na www.meteo.pl lub www.yr.no.
Bezwzględnie należy przestrzegać kilku podstawowych zasad i nie malować, gdy:
- dach jest mokry, jest wilgotno, mgliście lub zanosi się na deszcz (temp. podłoża co najmniej 3 st. C powyżej punktu rosy otaczającego powietrza),
- może występować zjawisko rosy (rano i wieczorem),
- dach jest mocno nagrzewany przez słońce podczas upałów.
MALOWANIE PĘDZLEM
Jeśli wahasz się między pędzlem a natryskiem, porównanie obu metod znajdziesz w osobnym poradniku: pędzel czy natrysk na dachu z blachy.
Malowanie pędzlem jest najstarszą i najbardziej rozpowszechnioną metodą stosowaną zwłaszcza przy malowaniu farbami podkładowymi — w naszym wypadku dotyczy to zarówno farby Vinyguard SG 88, jak i Conseal TU czy Pilot ACR.
Malowanie pędzlem umożliwia dokładniejsze wtarcie wyrobu lakierowego w pory i nierówności podłoża oraz dokładniejsze pomalowanie konstrukcji ażurowych i profilowanych.
Należy pamiętać, że większość powierzchni metalowych jest niejednorodna i w przekroju poprzecznym wykazuje znaczną ilość mikrowierzchołków i mikrowgłębień.
Jeśli farbę nakłada się natryskowo, należy liczyć się z tym, że w wypadku skomplikowanego ukształtowania powierzchni cząstki wyrobu lakierowego nie będą w stanie dotrzeć do większych nierówności podłoża, spawów, wcięć, krawędzi.
Z drugiej strony wiadomo, że właśnie w takich miejscach — ze względu na gromadzenie się wilgoci, elektrolitów i innych drobnych zanieczyszczeń — występuje spotęgowane działanie czynników korozyjnych.
Wielokrotne przejście pędzla po tej samej powierzchni pozwala na zemulgowanie cienkiej warstwy wilgoci prawie zawsze obecnej na powierzchniach przeznaczonych do malowania.
Natomiast przy gruntowaniu zawilgoconych powierzchni metodą natrysku minimalna warstwa wilgoci, pozostałych elektrolitów i zanieczyszczeń zostaje uwięziona pod powłoką malarską.
Powodują one szybkie niszczenie powłoki lakierowanej oraz podpowłokową korozję stali.
Tym samym metoda malowania pędzlem jest najmniej wrażliwa na niekorzystne warunki atmosferyczne.
Malowanie pędzlem jest najbardziej odpowiednią metodą nanoszenia przy niezbyt dokładnym oczyszczeniu powierzchni metalu.
Pozostające na powierzchni produkty korozji oraz inne zanieczyszczenia zostają w czasie malowania pędzlem zdyspergowane w materiale malarskim lub zwilżone, wskutek czego zmniejsza się intensywność korozji podpowłokowej w porównaniu z innymi metodami nakładania.
Malowanie pędzlem daje również minimalne straty materiału malarskiego.
Opisane zalety malowania pędzlem predysponują tę metodę do nakładania farb do gruntowania.
Trwałość i skuteczność malowania uzależniona jest w znacznym stopniu od dokładnego przylegania farb gruntowych do podłoża.
Do gruntowania należy zasadniczo używać okrągłych pędzli pierścieniowych lub trzonkowych z włosiem krótkim i twardym, gdyż chodzi przy tym o silne wcieranie farby w podłoże.
Lakiery i farby nawierzchniowe oraz emalie nanosi się pędzlami płaskimi o dłuższym, oszlifowanym włosiu, bardziej miękkim, pozwalającym na równomierne rozprowadzenie wyrobu lakierowego bez pozostawiania śladów pędzla, tzw. sznarów.
Malowanie pędzlem farbą Vinyguard SG 88 rozpoczyna się od wstępnego pokrycia zawinięć, spawów, krawędzi, naroży, główek, nitów i śrub oraz innych miejsc, w których powłoka po wyschnięciu jest cieńsza z uwagi na działanie napięcia powierzchniowego wyrobu malarskiego.
Technika malowania pędzlem polega na wielokrotnym nakładaniu i rozprowadzaniu wyrobu lakierowego sposobem krzyżowym, to znaczy pionowymi i poziomymi pociągnięciami pędzla.
Przy nanoszeniu pędzlem wyrobów szybkoschnących, takich jak Conseal TU, należy stosować inną technikę nakładania.
Do ich nakładania powinno używać się wyłącznie miękkich, długich pędzli płaskich. Najlepsze są pędzle o rozczepionych końcówkach włosia.
W razie kłopotów z rozprowadzeniem farby, np. z powodu temperatury, farbę można rozcieńczyć rozpuszczalnikiem Jotun Thinner no.7 w ilości 5–10%.
Dodatku rozcieńczalnika nie należy przedawkować, gdyż powoduje pogorszenie fizykomechanicznych właściwości powłoki ze względu na zbyt duże zmniejszenie w niej substancji błonotwórczej.
W odróżnieniu od techniki malowania wyrobami gruntującymi, wyroby szybkoschnące nakłada się szybko, w sposób zdecydowany, prowadząc płaski pędzel w stosunku do powierzchni pod niewielkim kątem i w jednym kierunku, starając się, by nakładana warstwa wyrobu lakierowego uległa jak najmniejszemu napowietrzeniu. Na pędzel nabiera się dużą ilość wyrobu lakierowego, starając się pokryć powierzchnię za pierwszym razem jak najrównomierniej, zawracając pędzlem na niewielką odległość na pomalowane miejsce dla „zebrania” banieczek powietrza lub lepszego rozprowadzenia wyrobu.
Ze względu na szybkie schnięcie powłoki lakierowej niewskazane jest wielokrotne zawracanie pędzlem na powierzchnię już pomalowaną, gdyż może to spowodować naruszenie świeżo nałożonej warstwy, czego objawem będą ślady przejść aż do podłoża, względnie nawet naruszenie przedniej warstwy.
Warto zainwestować w dobrej jakości pędzle lub wałki odporne na działanie rozcieńczalników, wysokiej odporności na ścieranie i dobrze utrzymujące farbę. W trudno dostępnych miejscach i na stromych dachach mogą przydać się przedłużki.
Najczęstsze pytania
Czy stary dach z blachy można pomalować samodzielnie?
Tak, jeżeli najpierw ocenisz stan powłoki, zabrudzenia i miejsca uszkodzeń oraz dobierzesz dalsze kroki do ich stanu.
Czy przed malowaniem wystarczy umyć dach?
Mycie i odtłuszczenie to etap przygotowania. Dalsze działania zależą od podłoża, stanu starej powłoki i ewentualnej korozji.
Czy mogę malować, gdy dach jest wilgotny?
Nie. Podłoże musi być suche, a warunki aplikacji (temperatura, punkt rosy, brak rosy porannej i wieczornej) należy sprawdzić dla używanego produktu.
Od czego zależy ilość farby?
Od wymaganej grubości suchej powłoki, kształtu i powierzchni dachu, temperatury oraz metody aplikacji. Dokładną ilość należy policzyć dla konkretnego dachu.
Co zrobić, gdy widzę ogniska korozji?
Osłabione miejsca oczyszcza się mechanicznie i wyprawia przed właściwym malowaniem. W praktyce Olicon przy niewielkich, miejscowych ogniskach korozji stosuje się wyprawki zgodnie z opisanym wyżej sposobem, natomiast przy powierzchniach mocno skorodowanych zakres przygotowania i system należy dobrać do rzeczywistego stanu podłoża. Szczegóły opisano wcześniej w artykule i w poradniku o korozji. Sposób przygotowania podłoża opisuje osobny poradnik: jak przygotować dach przed malowaniem.
Przypominamy i ostrzegamy:
Otrzymujecie Państwo farby stworzone do użytku profesjonalnego. Wszystkie farby Jotun opisane w tym poradniku są farbami rozpuszczalnikowymi. Należy przy malowaniu zachować szczególną ostrożność oraz bezwzględnie stosować parametry wymienione w kartach technicznych (karty TDS) i zapoznać się z kartami bezpieczeństwa (karty SDS) danego produktu. Za wady powłok spowodowane niestosowaniem parametrów wymienionych w kartach technicznych odpowiedzialność ponosi wykonawca.
Karty techniczne i karty bezpieczeństwa znajdują się na stronach poszczególnych produktów.
Chcesz dobrać farbę, ilość i sposób aplikacji do swojego dachu? Przejdź do pełnego Doradcy farb dachowych.
Zobacz też artykuł o naszym doradcy farb dachowych.