Zardzewiały dach blaszany to nie wyrok — ale wymaga innego podejścia niż dach w dobrym stanie. O tym, jak go pomalować, nie decyduje jedna liczba, tylko rzeczywisty stan podłoża i starej powłoki: jak mocno trzyma się dotychczasowa farba, ile jest korozji i czy blacha nie jest już przegniła. Dopiero po tej ocenie podejmujemy decyzję o zakresie naprawy i doborze systemu — czy wystarczy gruntoemalia, czy potrzebny będzie osobny grunt antykorozyjny.
→ Sprawdź jaki system malarski potrzebujesz
Co sprawdzić przed wyborem rozwiązania
Zanim zdecydujesz o farbie, wejdź na dach i oceń cztery rzeczy — to one, a nie sama liczba procent rdzy, wyznaczają zakres pracy:
Przyczepność starej powłoki — przejedź szpachelką lub gwałtownie zerwij kawałek taśmy klejącej przyklejonej do blachy. Jeśli farba odchodzi łatwo — to miejsca do oczyszczenia mechanicznego. Jeśli trzyma się mocno — wystarczy zmatowić papierem ściernym i odpylić.
Odsłonięte podłoże — tam, gdzie stara powłoka odeszła, blacha (ocynk lub stal) jest odkryta i najbardziej narażona na dalszą korozję. Takie miejsca po oczyszczeniu trzeba jak najszybciej zabezpieczyć wyprawką.
Ogniska korozji — oceń wizualnie, jaka część powierzchni jest dotknięta rdzą. Nie da się tego zmierzyć co do procenta i żadna liczba nie przesądza automatycznie o wyborze produktu — traktuj to jako ocenę stanu, nie jako gotową receptę. Jeśli blacha jest miejscami przegniła (dziury, ubytki materiału) — to już nie malowanie, tylko wymiana pokrycia dachowego.
Świeży ocynk niemalowany — osobny i trudny przypadek. Świeża blacha ocynkowana ma gładką, często tłustą powierzchnię, która źle przyjmuje farby rozpuszczalnikowe. Bez właściwego przygotowania podłoża powłoka może nie trzymać się tak, jak powinna. Jeśli masz do czynienia ze świeżym ocynkiem — nie podchodź do tematu bez konsultacji z fachowcem lub kontaktu z nami. Przygotowanie i malowanie krok po kroku opisujemy w poradniku: samodzielne malowanie dachu z blachy.
Sposób oceny i przygotowania podłoża rozwijamy w osobnym poradniku: jak przygotować dach przed malowaniem.
Farba na zardzewiały dach — dwa scenariusze
W praktyce Olicon dobór systemu do stanu dachu układa się najczęściej w dwa scenariusze. Podane niżej progi powierzchni to orientacyjne kryterium, którym kierujemy się w Oliconie — nie twarda reguła techniczna. Nie da się jednoznacznie stwierdzić „od ilu procent" zmienia się system; ostateczną decyzję zawsze dopasowujemy do rzeczywistego stanu podłoża.
Gruntoemalia — gdy rdzy jest mało (w praktyce Olicon rekomendujemy to podejście, gdy ogniska obejmują orientacyjnie do około 20% powierzchni dachu): Jotun Conseal TU lub Jotun Pilot ACR łączą funkcję gruntu i nawierzchni w jednym produkcie. Miejsca z rdzą czyścisz mechanicznie, nakładasz wyprawki tą samą farbą i malujesz cały dach. Jeden produkt, jedna operacja.
Grunt antykorozyjny + nawierzchnia — gdy rdzy jest dużo (w praktyce Olicon rekomendujemy to podejście, gdy korozja obejmuje orientacyjnie powyżej około 30% powierzchni): najpierw Jotun Vinyguard SG 88 na cały dach, a dopiero potem nawierzchnia. Vinyguard to profesjonalny podkład antykorozyjny — ten sam, który stosuje się na stalowych konstrukcjach przemysłowych i kadłubach statków.
Jak oczyścić rdzę przed malowaniem?
Mechanicznie — szczotką drucianą, szlifierką lub papierem ściernym. W miejscach z odsłoniętą stalą węglową celem jest usunięcie luźnej i łuszczącej się rdzy do stopnia St 2 — nie musisz docierać do gołej, błyszczącej stali. Na zachowanej, dobrze trzymającej się warstwie ocynku nie jest to wymagane; tam wystarczy oczyścić i zmatowić powierzchnię. Staramy się przy tym nie uszkadzać warstwy ocynku tam, gdzie jeszcze istnieje.
Miejsca oczyszczone z rdzy są najbardziej narażone na dalszą korozję — dlatego po oczyszczeniu jak najszybciej nakładamy wyprawkę z farby (Conseal TU lub Vinyguard), zanim blacha znów zacznie rdzewieć.
Ważne: nie czyść całego dachu szmatami nasączonymi rozcieńczalnikiem — to rozmazuje zabrudzenia zamiast je usuwać. Do ogólnego mycia dachu używaj ciepłej wody z detergentem Molti RS Super i szczotek nylonowych, a następnie dokładnie spłucz wodą.
Kilka słów o Vinyguard SG 88
To nie jest zwykły podkład z marketu budowlanego. Vinyguard SG 88 to grunt antykorozyjny klasy przemysłowej — stosowany na stalowych konstrukcjach portowych, zbiornikach i rurociągach. Na dachu używamy go w tych samych sytuacjach: gdy korozja jest zaawansowana i potrzebujemy maksymalnej ochrony podłoża, zanim nałożymy nawierzchnię.
Teoretyczna wydajność Vinyguard zależy od wymaganej grubości powłoki i przy typowej grubości gruntującej może wynosić około 9–10 m²/L — jest więc zwykle wydajniejszy od farb nawierzchniowych. Liczbę warstw dobiera się do wymaganej grubości i przyjętego systemu; nakłada się je pędzlem lub natryskiem, a po wyschnięciu maluje nawierzchnią Conseal TU lub Pilot ACR.
Przed malowaniem warto wiedzieć
- Temperatura. Temperaturę minimalną należy sprawdzić w karcie technicznej używanego produktu. Niezależnie od produktu temperatura podłoża musi być co najmniej 3°C wyższa od punktu rosy. Nie malować mokrego podłoża ani przy warunkach grożących kondensacją wilgoci.
- Wilgoć. Dach musi być absolutnie suchy. Nawet lekka mgła czy rosa rano i wieczorem dyskwalifikuje malowanie na ten dzień.
- Przygotowanie to podstawa. Nawet bardzo dobra farba na źle przygotowanym podłożu może szybko stracić przyczepność. Właściwe przygotowanie powierzchni jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o trwałości całego systemu.